Merhaba, ben Op. Dr. Selahattin Yitgin.
Şu an bu satırları okuyorsanız, muhtemelen sabah uyandığınızda veya tuvalet sonrası elinize gelen ağrılı, sert bir şişlik (meme) nedeniyle büyük bir endişe içindesiniz. “Acaba bu nedir?”, “Kötü bir hastalık mı?”, “Evde ne yaparsam hemen geçer?” sorularının zihninizde döndüğünü tahmin edebiliyorum. Sizi çok iyi anlıyorum; makat bölgesi hassas ve mahrem bir bölge olduğu için bu ani durum insanda panik yaratabilir.
Öncelikle derin bir nefes alın. Karşılaştığınız bu durum, proktoloji pratiğimde her gün onlarca hastamda gördüğüm, tıp dilinde “Tromboze Hemoroid” dediğimiz, halk arasında ise “Basur Boğulması”, “Pıhtı Toplanması” veya “Dış Basur Memesi” olarak bilinen durumdur. Evet, can yakıcıdır ama sakin olun; doğru adımlarla yönetilebilir. Bu yazıda, o ağrılı şişliği evde nasıl rahatlatabileceğinizi ve ne zaman mutlaka doktora görünmeniz gerektiğini tüm şeffaflığıyla anlatacağım.
İçindekiler
Makattaki O Şişlik Nedir? Neden Aniden Ortaya Çıktı?
Hastalarım genellikle “Hocam düne kadar hiçbir şeyim yoktu, bir anda nohut (veya üzüm) büyüklüğünde bir şişlik çıktı” diyerek kliniğime gelirler. Bu ani başlangıç, dış hemoroidin en tipik özelliğidir.
Dış Hemoroid ve Tromboz (Pıhtılaşma) Gerçeği
Makatın hemen çıkışında, cildin altında yer alan damar yumaklarına dış hemoroid diyoruz. Ağır kaldırma, şiddetli ıkınma, uzun süre oturma veya ani bir kabızlık atağı sonucu bu damarların içindeki kan akışı yavaşlar ve kan orada göllenip pıhtılaşır (tromboz). İşte elinize gelen o sert, morumsu ve dokunduğunuzda şiddetli ağrı yapan şişlik, aslında damar içinde sıkışıp kalmış bir kan pıhtısıdır.
“Elimle İtiyorum Ama Girmiyor” Endişesi
En sık yapılan hata ve endişe kaynağı budur. İç hemoroidler makatın içinden dışarı sarktığı için parmakla içeri itilebilir. Ancak dış basur memesi, yapısı gereği zaten dışarıdadır. Şişmiş bir dış hemoroidi içeri itmeye çalışmak, sadece canınızı daha çok yakar ve o bölgedeki tahrişi artırır. Bu yüzden lütfen o şişliği zorla içeri göndermeye çalışmayın.
Evde Uygulayabileceğiniz Acil Rahatlama Yöntemleri (Palyatif Çözümler)
Şunu en baştan belirtmeliyim: Aşağıda sayacağım yöntemler, var olan pıhtıyı (trombozu) anında yok etmez; ancak ödemi azaltarak ağrınızı hafifletir, şişliğin inmesine yardımcı olur ve size zaman kazandırır. İşte evde uygulayabileceğiniz, tıbbi olarak güvenli 5 yöntem:
1. Yöntem: Ilık Su Oturma Banyosunun Gücü
Proktolojide “altın standart” dediğimiz en etkili evde bakım yöntemidir. Ilık su, makat bölgesindeki kasların gevşemesini sağlar, kan dolaşımını düzenler ve ağrıyı önemli ölçüde hafifletir.
- Nasıl Yapılır? Bir leğene veya küvete, yakmayacak derecede ılık su doldurun.
- Süre: Günde 3-4 kez, 10-15 dakika boyunca suyun içine oturun.
- Püf Noktası: Suyun içine sabun, şampuan veya deterjan atmayın. Sadece duru su yeterlidir.
2. Yöntem: Şişliği İndirmek İçin Soğuk Kompres (Buz Uygulaması)
Ilık su kasları gevşetirken, soğuk uygulama da akut (ani) gelişen şişliklerde ödemi çözmek ve bölgeyi uyuşturarak ağrıyı kesmek için etkilidir. Ancak burada çok dikkatli olmalısınız.
- Uygulama: Buzu asla doğrudan cildinize temas ettirmeyin; bu “soğuk yanığına” neden olabilir. Buzu temiz bir havluya veya beze sarın.
- Süre: Şişliğin üzerine 5-10 dakika tutun, sonra ara verin. Bunu gün içinde birkaç kez tekrarlayabilirsiniz.
3. Yöntem: Beslenme Düzeni ile Baskıyı Azaltmak (Kabızlığı Durdurun)
O şişliğin inmemesinin en büyük nedeni, her tuvalete gittiğinizde ıkınarak oraya yeniden basınç uygulamanızdır. Kabızlık, dış basur memesinin en büyük düşmanıdır.
- Lifli Gıdalar: Hemen bugünden itibaren beyaz ekmek ve hamur işini kesin. Bol sebze, meyve ve tam tahıllı gıdalar tüketin.
- Su Tüketimi: Günde en az 2.5 – 3 litre su için. Dışkınız ne kadar yumuşak olursa, o memeye o kadar az baskı yaparsınız.
4. Yöntem: Bölgesel Hijyen ve Tahrişi Önleme
Ağrılı bir dış basur memesi varken tuvalet kağıdı kullanmak, zımpara kağıdı etkisi yaratabilir. Bölgeyi tahriş etmekten kaçının.
- Öneri: Tuvalet sonrası temizliği ılık suyla yıkama şeklinde yapın (taharet musluğu en iyisidir). Kurulama işlemini sertçe sürterek değil, yumuşak bir havlu veya peçete ile “tampon” yaparak (dokundurup çekerek) nazikçe gerçekleştirin.
5. Yöntem: Doğru Pozisyon ve Dinlenme
Yerçekimi, şişliğin dostu değildir. Uzun süre ayakta kalmak veya sert zeminde uzun süre oturmak, makat bölgesindeki kan göllenmesini artırır ve şişliğin inmesini engeller.
- Ne Yapmalı? Mümkünse uzanın. Özellikle yüzüstü veya yan yatmak, makat bölgesindeki basıncı sıfıra indirir ve toparlanma sürecini hızlandırır. Eğer oturmak zorundaysanız, yumuşak bir minder tercih edin.
Kırmızı Çizgi: Asla Yapmamanız Gerekenler!
Ağrı o kadar şiddetli olabilir ki, insan bazen mantıksız çözümlere yönelebilir. İnternetteki bilgi kirliliği veya kulaktan dolma tavsiyeler, durumu çok daha kötüye götürebilir. Bir hekim olarak sizi şu iki konuda kesinlikle uyarmalıyım:
“Basur Memesini Patlatmak” Tehlikeli mi? (Enfeksiyon Riski)
Lütfen dikkat: Dış hemoroid memesi bir sivilce değildir. İçinde iltihap değil, pıhtılaşmış kan damarı bulunur. Bazı hastalarım iğne veya kesici aletlerle bu şişliği delip boşaltmaya çalışmaktadır. Bu, yapabileceğiniz en büyük hatadır.
Makat bölgesi, bakteriyel açıdan vücudun en yoğun bölgesidir. Orayı ev ortamında delmeye çalışmak, pıhtının enfekte olmasına, apseleşmesine (makat apsesi) ve durdurulamayan ciddi kanamalara yol açabilir. Kaş yapayım derken göz çıkarmayın; bu işlemi sadece steril ortamda bir cerrah yapmalıdır.
Rastgele Krem ve Bitkisel Karışımlar Kullanmak
Sirke, limon suyu, diş macunu veya içeriğini bilmediğiniz yakıcı bitkisel karışımları o hassas bölgeye sürmek, mukoza yanıklarına neden olabilir. “Basura iyi gelir” denilen her şeyi denemek, bölgedeki cildi incelterek tedaviyi zorlaştırır. Hekiminizin önermediği hiçbir kimyasalı o bölgeye temas ettirmeyin.
Şişlik Ne Zaman Tehlikeli Olur? Doktora Gitme Zamanı
Evde uyguladığınız ılık su banyoları ve istirahat ile şişlik 48-72 saat içinde hafiflemeye başlamalıdır. Ancak bazı durumlarda beklemek zaman kaybıdır:
Şişlik İnmıyor ve Ağrı Artıyorsa Ne Yapılmalı?
Eğer;
- Şişlik 3 gündür inmiyor, aksine sertleşiyorsa,
- Ağrı kesicilere rağmen zonklama şeklinde ağrı devam ediyorsa,
- Şişlik rengi siyaha dönmeye başladıysa (nekroz riski),
- Ateşiniz çıkıyorsa,
Artık evde çözüm arama vakti bitmiştir. Bu durum, pıhtının (trombozun) doku beslenmesini bozduğunu gösterir ve acil tıbbi müdahale gerektirir.
Op. Dr. Selahattin Yitgin Uyarıyor: “Geçici Rahatlama ile Tedaviyi Karıştırmayın”
Evde uyguladığınız yöntemler (krem, banyo, buz) sadece palyatiftir; yani şikayetleri geçici olarak bastırır. Şişlik inse bile, gevşeyen damar yapısı orada kalır ve bir sonraki kabızlık atağında tekrar şişmeye (nüks etmeye) hazır bekler. Üstelik her atakta, geriye “cilt katlantısı” (skin tag) dediğimiz sönmüş meme artıkları kalır ki bu da hijyeni zorlaştırır.
Kalıcı Çözüm: Dış Basur Memesi Tıbbi Olarak Nasıl Tedavi Edilir?
İyi haber şu ki; o günlerce çektiğiniz ağrıyı kliniğimizde dakikalar içinde sonlandırabiliyoruz.
Trombozun Boşaltılması (Trombektomi) ve Lazer
Tromboze olmuş (içi pıhtı dolu) ağrılı bir dış hemoroid için en hızlı çözüm, lokal anestezi altında yapılan trombektomi işlemidir. Bölge uyuşturulur, milimetrik bir kesi ile içerdeki pıhtı boşaltılır. Pıhtı çıktığı anda hasta “Oh be, dünya varmış” dercesine anında rahatlar. Ardından, damar yapısını kalıcı olarak söndürmek için Lazer (LHP) teknolojisi kullanılır. Bu sayede hem o anki ağrıdan kurtulursunuz hem de sorunun tekrar etme riskini minimize etmiş oluruz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Google’da en çok arattığınız, ancak cevaplarından emin olamadığınız o soruları, bir proktoloji uzmanı olarak sizin için yanıtladım:
Dış basur memesi kendiliğinden geçer mi?
Küçük pıhtılar vücut tarafından zamanla emilebilir ve ağrı 1-2 hafta içinde azalabilir. Ancak bu “iyileşme” genellikle tam bir iyileşme değildir. Pıhtı erise bile geride “cilt katlantısı” (skin tag) dediğimiz sönmüş bir deri parçası kalır. Bu parça estetik olarak rahatsız edicidir ve hijyen sağlamayı zorlaştırarak kaşıntıya neden olur. Büyük pıhtılarda ise tıbbi müdahale şarttır.
Basur memesi kaç günde iner?
Evde uygulanan sıcak su banyosu ve istirahat ile akut ağrı ve şişlik genellikle 3-4 gün içinde hafiflemeye başlar. Şişliğin tamamen inmesi ise pıhtının büyüklüğüne bağlı olarak 2 ila 4 haftayı bulabilir. Eğer 3 gün geçmesine rağmen şişlikte bir azalma yoksa, vakit kaybetmeden doktora başvurmalısınız.
Dış basur kansere dönüşür mü?
Bu, hastalarımın en büyük korkusudur. İçiniz rahat olsun; hemoroid (basur) kanserleşmez. Ancak, makat kanseri veya rektum kanseri gibi ciddi hastalıklar da makatta şişlik ve kanama yapabilir. Kişi “basurdur” diyerek bu belirtileri önemsemezse, asıl hastalığın teşhisi gecikebilir. Bu yüzden her şişlik ve kanama mutlaka uzman bir hekim tarafından görülmelidir.
Sıcak su mu, soğuk su mu daha iyi gelir?
Genel kural şudur: Ilık su (sıcak oturma banyosu) kasları gevşetip kan dolaşımını rahatlattığı için tedavinin temelidir ve günde 3-4 kez yapılmalıdır. Soğuk uygulama (buz) ise sadece şişliğin çok ağrılı olduğu ilk 24-48 saatte, ödemi çözmek ve bölgeyi uyuşturmak için kısa süreli (5-10 dk) yapılmalıdır.
Kantaron yağı basur memesini kurutur mu?
Sarı kantaron yağı, doku onarıcı ve antiseptik özelliğiyle tahriş olmuş cildi yatıştırabilir. Ancak “memeyi kurutma” veya içindeki pıhtıyı yok etme gibi bir mucizesi yoktur. Sadece yardımcı bir yöntem olarak, cildin rahatlaması için kullanılabilir.
Ağrıyı Çekmek Kaderiniz Değil
Elinize gelen o şişlik ve yaşadığınız ağrı, çözümsüz bir dert değil. Evde uygulayacağınız yöntemlerle geçici bir rahatlama sağlasanız bile, sorunun kökten çözümü ve tekrarının önlenmesi için profesyonel bir dokunuş gerekir.
Op. Dr. Selahattin Yitgin Kliniği’nde, gelişmiş lazer teknolojileriyle sizi bu ağrıdan dakikalar içinde kurtarabiliriz. Sağlığınızı ertelemeyin, şüpheyle değil bilgiyle hareket edin.
Durumunuzu değerlendirmek için ücretsiz muayene randevusu alabilir veya sorularınız için bize dilediğiniz zaman ulaşabilirsiniz.
Bahattin ÇİLLİ
5 Ocak 2026Hemoroid ameliyatı oldum üzerinden 40 gün geçti ogünden bugüne ishalim bu durumu çeşitli ilaç ve yiyeceklerle doktor tavsiyesi ile gidermeye çalıştım dışkı ile birlikte maalesef kan da geliyor doktoruma bu durumu anlattım ishal o bölgeyi tahriş ediyor ishalden kurtul 10 güne kadar iyileşme olacak dedi ama ishalden kurtulamıyorum herkez kabız olmaktan şikayetçiyken ben ishalden dert yanıyorum ameliyatlı bölge için bu durum ilk zamanlar iyi geliyor su fakat kanama olunca korkutmaya başladı sizce ne yapmalıyım?
Selahattin Yitgin
5 Ocak 2026Çok geçmiş olsun. Ameliyat sonrası 40 gün boyunca ishal ile mücadele etmek, hem fiziksel olarak sizi yıpratan hem de iyileşme sürecini geciktiren oldukça zorlu bir durum. Sizi çok iyi anlıyorum; herkes kabızlıktan korkarken ishalin yarattığı o “yanma” ve “tahriş” hissi bazen çok daha can yakıcı olabilir.
Doktorunuzun söylediği “tahriş” tespiti doğrudur. İshal (diyare), dışkının asidik yapısı ve sık tuvalete çıkma gereksinimi nedeniyle, ameliyatlı bölgedeki taze yaranın sürekli kimyasal bir yanığa maruz kalmasına benzer bir etki yaratır. İyileşmeye çalışan doku, bu asidik ortamda kapanmaya fırsat bulamaz ve bu da bahsettiğiniz kanamalara neden olur. Yani kanama, büyük ihtimalle nüks ettiğinizden değil, yaranın sürekli aşınmasından kaynaklanıyor.
Ancak 40 gündür diyet ve ilaca rağmen geçmeyen bir ishal, sadece “bekleyelim geçer” denilecek bir durum değildir. Ameliyat sonrası kullanılan antibiyotiklere bağlı bağırsak florasının bozulması veya strese bağlı bağırsak hareketliliği gibi altta yatan başka sebepler olabilir. İshali durdurmadan o bölgenin iyileşmesini beklemek, akıntıya karşı kürek çekmek gibidir.
Bu kanama sizi korkutmasın ama ihmal de etmeyelim. Mevcut tedavinizle sonuç alamadığınız aşikar. Gelin, ücretsiz muayenemizle hem ameliyat bölgenizin son durumuna bakalım hem de bu ishali durdurup iyileşmeyi hızlandıracak bir yol haritası çizelim. Sizi bu endişeli bekleyişten kurtarmak isterim.
Sağlıklı günler dilerim.
İletişim ve Randevu için: +90 545 358 87 83 Adres: Mecidiyeköy Mah. Atakan Sk. No:7/9, Şişli, İstanbul
Op. Dr. Selahattin Yitgin
Proktoloji ve Genel Cerrahi Uzmanı