Makat Siğili Kendiliğinden Geçer mi? Ne Zaman Tedavi Gerekir?

Merhaba, ben Op. Dr. Selahattin Yitgin.

Makat çevresinde küçük bir kabarıklık fark ettiğinizde aklınıza gelen ilk soru büyük olasılıkla şudur: Bu kendiliğinden geçer mi, yoksa doktora mı gitmeliyim? Bu soruyu sormak için utanmanıza hiç gerek yok. Makat bölgesindeki şikâyetler, insanların en çok ertelediği konular arasındadır; çoğu kişi önce internette bilgi arar, sonra bir süre bekler. Bu yazıda makat siğilinin (anal kondilom) ne olduğunu, beklemenin hangi durumda doğru olmadığını, evde nelerin yapılabileceğini ve tedavi seçeneklerini sade bir dille anlatmak istiyorum. Amacım, muayeneye gelip gelmeme kararını bilgiye dayanarak verebilmeniz.

Kısa cevap

Makat siğili (anal kondilom), HPV adlı virüsün makat çevresinde yol açtığı et rengi kabarıklıklardır; bazı kişilerde zamanla gerileyebilir, ancak kimde gerileyeceği önceden bilinemez. Beklerken siğiller çoğalabilir, büyüyebilir ve partnere bulaşabilir. Tedavide sürülen ilaçlar, lazer ya da koterle yakma ve cerrahi çıkarma seçenekleri vardır; virüs vücutta kalabildiği için kontrol muayeneleri de gerekir. Makatta yeni bir kabarıklık, kanama, kaşıntı veya büyüme fark ettiyseniz muayene olmanız gerekir.

Makatta Siğil Nasıl Anlaşılır?

Makatta siğil çoğu zaman tesadüfen, temizlik sırasında ya da duşta fark edilir. Makatta HPV belirtileri kişiden kişiye değişse de sık görülen tablo, makat çevresinde tek ya da birden fazla, genellikle ağrı yapmayan küçük kabarıklıklardır. Bu kabarıklıklar bazen düz ve et rengindedir, bazen de üst üste binerek karnabahar benzeri bir görünüm alır. Başlangıçta toplu iğne başı kadar küçük olabilirler; fark edilmeden bir süre kalabilirler.

Siğillerin kendisi çoğu zaman ağrı yapmasa da bölgede şu şikâyetlere yol açabilir:

• Kaşıntı: Özellikle akşamları ya da terleme sonrası artan kaşıntı.
• Nem hissi: Makat çevresinde sürekli ıslaklık ya da akıntı varmış gibi bir his.
• Temizlikte zorlanma: Kabarıklıkların arasında kalan kir nedeniyle bölgeyi temiz hissedememe.
• Hafif kanama: Siğiller sürtünme ya da silme ile tahriş olduğunda tuvalet kâğıdında az miktarda kan görülebilir.

Burada önemli bir noktanın altını çizmek isterim: Makat çevresindeki her kabarıklık siğil değildir. Hemoroid (halk dilinde basur), eski bir çatlak ya da hemoroid sonrası kalan deri uzantısı (cilt katlantısı) da benzer şekilde ele gelebilir. Kanama varsa bunun kaynağı siğil, hemoroid ya da başka bir sorun olabilir; makattan gelen kanamanın nedenlerini makat kanaması tedavisi sayfamızda ayrıca anlattık. Bu ayrımı aynada bakarak ya da elle yoklayarak yapmak çoğu zaman mümkün olmaz. Siğil anal kanalın içine de uzanmış olabilir ve bu ancak muayenede görülebilir. Bu yüzden ayrımı yapacak olan, muayenedir.

Makat Siğili Neden Olur?

Makat siğilinin nedeni HPV (insan papilloma virüsü) enfeksiyonudur. HPV, çok yaygın bir virüs ailesidir ve farklı tipleri vücudun farklı bölgelerinde siğillere yol açar. Genital siğil ve makat siğili de bu virüsün bazı tiplerine bağlı olarak ortaya çıkar. Virüs çoğunlukla cinsel temasla, deri ile derinin temasıyla bulaşır. Anal ilişki olmadan da makat çevresinde siğil görülebilir; çünkü virüs genital bölgeden makat çevresine deri teması yoluyla geçebilir.

HPV ile ilgili hastaların çoğunu şaşırtan bir bilgi var: Virüs, belirti vermeden uzun süre vücutta kalabilir. Yani siğilin bugün çıkmış olması, virüsün yakın zamanda alındığı anlamına gelmeyebilir. Bu nedenle siğil fark edildiğinde partnerler arasında suçlama yapmak doğru olmaz. Bu bilgi aynı zamanda tedaviden sonra neden yeni siğillerin çıkabileceğini de açıklar: Görünen siğil çıkarılsa bile virüs çevre dokuda sessizce bulunmaya devam edebilir.

Bağışıklık sisteminin zayıfladığı dönemlerde siğiller daha kolay ortaya çıkabilir ve daha hızlı çoğalabilir. Yoğun stres, uykusuzluk, sigara kullanımı, bağışıklığı baskılayan bazı ilaçlar ve bağışıklığı etkileyen hastalıklar bu dönemlere örnektir. Bağışıklık güçlü olduğunda ise vücut virüsü baskılayabilir; bazı kişilerde siğillerin kendiliğinden gerilemesinin nedeni budur. Ancak bunun kimde, ne zaman olacağını öngörmek mümkün değildir.

Makat siğili utanılacak bir durum değildir; bir enfeksiyondur ve diğer enfeksiyonlar gibi değerlendirilip tedavi edilir. Kondilom tedavisi konusunda bilimsel çalışmaların özetine ulaşmak isterseniz Anal kondilom tedavisi üzerine bilimsel yayınlar (PubMed) bağlantısına göz atabilirsiniz. Yine de her kişinin durumu farklıdır; yayınlar genel bilgi verir, kişisel kararı muayene belirler.

Makat Siğili Bulaşıcı mı, Nasıl Korunulur?

Evet, makat siğili bulaşıcıdır. HPV, siğilin bulunduğu deriyle doğrudan temas yoluyla geçer. Bu nedenle siğil görünür durumdayken ve tedavi süreci devam ederken cinsel temasa ara vermek, partnerinizi korumanın en güvenli yoludur. Virüsün belirti vermeden de taşınabildiğini unutmamak gerekir; yani siğil görünmediği dönemlerde de bulaşma tamamen ortadan kalkmış sayılmaz.

Korunma konusunda bilinmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:

• Prezervatif: Bulaşma riskini azaltır; ancak örtmediği deri bölgeleri olduğu için tam koruma sağlamaz.
• HPV aşısı: Siğillere yol açan bazı HPV tiplerine karşı koruma sağlayabilir. Kimler için uygun olduğunu hekiminizle konuşabilirsiniz.
• Kişisel eşyalar: Havlu ve iç çamaşırı gibi eşyaları ortak kullanmamak genel hijyen açısından doğru olur.
• Sigarayı bırakmak: Sigara bağışıklığı olumsuz etkileyebildiği için siğillerin tekrarlamasıyla ilişkilendirilir.

Korunma önlemleri mevcut siğili tedavi etmez; yalnızca yeni bulaşmaları azaltmaya yardımcı olur. Siğil zaten ortaya çıkmışsa, korunma önlemleriyle birlikte muayene ve uygun tedavi planı gerekir.

Evde Ne Yapılabilir, Sınırı Nerede?

Makatta siğil fark eden pek çok kişi önce evde bir şeyler denemek ister. Bu çok anlaşılır bir istek; ama burada sınırı açıkça çizmek gerekiyor. Evde yapılabilecekler siğili tedavi etmez; yalnızca bölgeyi rahatlatır ve tahrişi azaltır.

Evde yapabilecekleriniz

• Bölgeyi kuru ve temiz tutun: Tuvalet sonrası ılık suyla yıkayıp yumuşak bir havluyla bastırarak kurulayın; ovalamayın.
• Tahriş etmeyin: Parfümlü ıslak mendil, sert sabun ve kokulu ürünleri kullanmayın.
• Pamuklu ve bol iç çamaşırı tercih edin: Nem ve sürtünme kaşıntıyı artırabilir.
• Kaşımamaya çalışın: Kaşımak siğilleri tahriş eder, kanamaya yol açabilir ve virüsün çevre deriye yayılmasını kolaylaştırabilir.
• Cinsel temasa ara verin: Muayene ve tedavi tamamlanana kadar bulaşma riskini azaltmak için bu önemlidir.

Kesinlikle yapmamanız gerekenler

İnternette sık karşılaşılan bazı yöntemler makat bölgesinde ciddi zarar verebilir. El ve ayak siğilleri için satılan asitli siğil kremleri, sirke, sarımsak, diş macunu gibi uygulamalar ya da siğilin dibine ip bağlama denemeleri makat çevresindeki ince ve hassas dokuyu yakabilir. Bu bölgenin derisi el ve ayak derisinden çok daha incedir; yanık, yara ve sonrasında daralmaya yol açan iz gelişebilir. Ayrıca bu denemeler siğili ortadan kaldırmadığı gibi, tabloyu muayenede değerlendirmeyi de zorlaştırabilir.

Reçeteyle kullanılan siğil ilaçları da makat bölgesine ancak hekim muayene ettikten ve uygun olduğuna karar verdikten sonra sürülmelidir. Anal kanalın içine uzanan siğillerde bu ilaçlar uygun olmayabilir. Kısacası evde bakım bekleme sürecini rahatlatır; tedavinin yerini tutmaz.

Beklemek mi, Tedavi mi? Karar Nasıl Verilir?

“Makat siğili kendiliğinden geçer mi?” sorusunun dürüst cevabı şudur: Bazı kişilerde geçebilir, ama buna güvenerek beklemek çoğu zaman doğru bir strateji değildir. Bunun birkaç nedeni var.

Birincisi, bekleme sürecinde siğiller çoğalabilir ve büyüyebilir. Küçük ve az sayıdaki siğiller daha basit yöntemlerle tedavi edilebilirken, yaygınlaşmış ve büyümüş siğillerde tedavi daha kapsamlı hâle gelebilir. İkincisi, siğil var olduğu sürece partnere bulaşma riski devam eder. Üçüncüsü, makatta görülen her kabarıklığın siğil olduğunu varsaymak yanıltıcı olabilir; hemoroid, deri uzantısı ya da nadiren başka bir doku değişikliği benzer görünebilir. Ayırt etmek için muayene gerekir.

Muayenede baktığımız başlıca noktalar şunlardır:

1. Siğillerin sayısı: Tek ya da birkaç tane mi, yoksa yaygın mı?
2. Yeri: Yalnızca makat çevresinde mi, yoksa anal kanalın içine de uzanıyor mu?
3. Büyüklüğü ve görünümü: Düz ve küçük mü, karnabahar benzeri ve büyük mü?
4. Şikâyetler: Kanama, kaşıntı, akıntı ya da temizlikte zorlanma var mı?
5. Genel sağlık durumu: Bağışıklığı etkileyen bir durum ya da daha önce tedavi edilmiş siğil öyküsü var mı?

Muayene sırasında önce şikâyetlerinizi ve geçmişinizi dinliyorum. Ardından makat çevresine dışarıdan bakıyor, gerekirse anal kanalın içini ince bir aletle (anoskop) değerlendiriyorum. Siğillerin bir kısmı yalnızca bu iç bakıda görülebildiği için bu adım tedavi planı açısından önemlidir. Muayene boyunca ne yaptığımı size anlatırım; kendinizi rahatsız hissettiğiniz her an durabiliriz.

Bu bilgilerin ışığında bazen yakın takip, bazen ilaç, bazen de siğillerin çıkarılması önerilir. Muayene, hastaların gözünde büyüttüğü kadar zor bir işlem değildir; saygılı ve mahremiyete dikkat eden bir ortamda, kısa bir değerlendirmeyle yapılır. Muayeneye gelmeden önce aklınızdaki soruları toparlamak isterseniz Proktolog Randevusuna Gitmeden Önce Bilmeniz Gereken Her Şey: 10 Soru 10 Cevap yazımız size yol gösterebilir.

Bu Belirtiler Varsa Beklemeyin

Makat siğili çoğu zaman acil bir durum değildir; ancak bazı belirtiler beklemeden muayene olmanız gerektiğini gösterir. Aşağıdakilerden biri sizde varsa, “bir süre daha bakayım” demek yerine randevu almanızı öneririm:

• Siğillerin sayısı artıyorsa: Kısa sürede yeni kabarıklıklar çıkıyorsa virüs aktif olarak yayılıyor olabilir.
• Siğiller büyüyorsa: Büyüyen siğiller temizliği zorlaştırır ve tedaviyi daha kapsamlı hâle getirebilir.
• Kanama başladıysa: Tuvalet kâğıdında ya da çamaşırda kan görüyorsanız kanamanın kaynağının değerlendirilmesi gerekir.
• Ağrı ortaya çıktıysa: Siğiller genellikle ağrı yapmaz; ağrı varsa enfeksiyon, çatlak ya da başka bir sorun eşlik ediyor olabilir.
• Kötü kokulu akıntı varsa: Siğiller arasında biriken akıntı enfeksiyona işaret edebilir.
• Siğil anal kanalın içine uzanıyorsa: Dışkılama sırasında içeride bir şey varmış hissi, iç yerleşimli siğillerin belirtisi olabilir.
• Tedaviden sonra yeniden çıktıysa: Tekrarlayan siğiller yeniden değerlendirme ve plan değişikliği gerektirebilir.
• Bağışıklığınızı etkileyen bir durum varsa: Bu kişilerde siğiller daha hızlı ilerleyebilir; daha yakından takip gerekir.

Bu belirtiler sizi korkutmak için değil, doğru zamanda harekete geçmeniz için sıralandı. Bunların çoğu tedavi edilebilir durumlardır; önemli olan, sorunu büyümeden ele almaktır. Ayrıca kendinizde makat siğili tespit edildiyse, partnerinizde de genital siğil ya da başka bir belirti olup olmadığının bir hekim tarafından değerlendirilmesi, karşılıklı yeniden bulaşmanın önüne geçmek açısından önemlidir. Bu konuyu konuşmak zor gelebilir; ancak açık bir konuşma, ikinizin de sağlığını korur.

Lazer, Cerrahi ya da İlaç: Makat Siğili Nasıl Tedavi Edilir?

Makat siğilinin tedavisinde tek bir yöntem herkese uygun değildir. Seçim; siğilin sayısına, yerine, büyüklüğüne ve kişinin genel durumuna göre muayenede yapılır. Başlıca seçenekleri şöyle karşılaştırabiliriz:

İlaç tedavisi

Hekim önerisiyle bölgeye sürülen ilaçlar, az sayıda ve küçük, dış yerleşimli siğillerde bir seçenek olabilir. Bu ilaçlar ya siğil dokusunu yavaş yavaş ortadan kaldırmaya ya da bölgedeki bağışıklık yanıtını güçlendirmeye yöneliktir. Avantajı işlem gerektirmemesidir; ancak tedavi süreci uzun olabilir, bölgede kızarıklık ve tahriş yapabilir ve anal kanalın içindeki siğillerde genellikle uygun değildir.

Lazer veya koterle yakma

Makat siğili lazer tedavisi ya da koter (elektrikli yakma) yöntemiyle siğiller hedefli şekilde ortadan kaldırılır. Bu yöntemler hem dış hem de uygun durumlarda anal kanal girişindeki siğillerde kullanılabilir. Tek seansta görünen siğillerin temizlenmesi amaçlanır ve çevre dokuya olan etki sınırlı tutulmaya çalışılır. İşlem uygun anestezi altında yapılır; sonrasında bölgenin bakımı için önerilere uymak iyileşmeyi kolaylaştırır.

Cerrahi çıkarma

Yaygın, büyük ya da birbirine kaynaşmış siğillerde klasik cerrahi çıkarma tercih edilebilir. Bu yöntemin bir avantajı, çıkarılan dokunun gerektiğinde patolojik incelemeye (doku incelemesi) gönderilebilmesidir. Özellikle görünümü alışılmışın dışında olan ya da tekrarlayan siğillerde bu inceleme önemli bilgi sağlar. Bazen lazer ve cerrahi aynı işlemde birlikte kullanılır.

Hangi yöntem seçilirse seçilsin, şunu bilmek önemli: Tedavi görünen siğilleri ortadan kaldırır, ancak HPV vücutta kalabildiği için yeni siğiller çıkabilir. Bu yüzden tedavi sonrası kontrol muayeneleri ve gerekirse ek seanslar planın bir parçasıdır. Yöntemlerin ayrıntılarını ve işlem sürecini Makat Siğili (Anal Kondilom) Tedavisi sayfamızda daha geniş anlattım.

Tedaviden Sonra Süreç Nasıl İlerler?

Lazer, koter ya da cerrahi işlemden sonra bölgede bir süre hassasiyet, hafif ağrı ve yanma hissi olabilir. Bu belirtiler iyileşme sürecinin bir parçasıdır ve size önerilen ağrı kesici ve bakım uygulamalarıyla genellikle kontrol altına alınır. İyileşmenin nasıl ilerleyeceği; siğillerin sayısına, yaygınlığına ve uygulanan yönteme göre kişiden kişiye değişir. Bu nedenle size özel bakım önerilerini işlemden sonra ayrıntılı olarak anlatırım.

İyileşme döneminde dikkat etmeniz gereken başlıca noktalar şunlardır:

• Bölge temizliği: Tuvalet sonrası ılık suyla nazikçe yıkamak ve bastırarak kurulamak.
• Dışkıyı yumuşak tutmak: Bol su içmek ve lifli beslenmek, tuvalette ıkınmayı azaltır ve yaranın tahriş olmasını önler.
• Önerilen ilaçları düzenli kullanmak: Size verilen krem ya da ilaçları tarif edildiği şekilde uygulamak.
• Kontrol randevularına gelmek: Yeni çıkabilecek küçük siğiller bu kontrollerde erken fark edilir ve daha kolay ele alınır.

Tedaviden sonra yeni bir kabarıklık fark ederseniz endişelenmeyin ve kendi başınıza bir şey denemeyin; bu, HPV'nin doğası gereği görülebilen bir durumdur. Kontrol muayenesinde değerlendirip gerekiyorsa küçük bir ek işlem planlarız. Artan kanama, ateş ya da giderek şiddetlenen ağrı olursa kontrol tarihini beklemeden bize ulaşmanız gerekir.

Op. Dr. Selahattin Yitgin'in Notu

Makat siğili için muayeneye gelen kişilerin çoğu, kapıdan girerken utandıklarını söyler. Size şunu söylemek isterim: Bu bir enfeksiyondur ve tıpta her gün karşılaştığımız, tedavisi olan bir durumdur. Utanmak için de suçluluk duymak için de bir neden yok. Benim için önemli olan, sizin rahat ve güvende hissetmeniz, sorularınıza açık ve anlaşılır cevaplar alabilmenizdir.

Deneyimlerim bana şunu gösteriyor: Erken muayene, tedaviyi çoğu zaman sadeleştirir. Siğiller az ve küçükken yapılan bir değerlendirme, ileride daha kapsamlı bir işleme gerek kalmasının önüne geçebilir. Bir diğer önemli nokta da partnerinizin değerlendirilmesidir; ikinizin birlikte ele alınması, yeniden bulaşmayı azaltmaya yardımcı olur.

Makatınızda bir kabarıklık fark ettiyseniz ve ne olduğundan emin değilseniz, beklemek yerine bir muayeneyle içinizi rahatlatabilirsiniz. Aynı gün randevu verebiliyoruz; telefonla arayarak ya da muayene ve randevu sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz. Muayene Şişli Mecidiyeköy'de yapılır; karar muayenede verilir.